تفاوت فلزیاب پالسی و VLF چیست؟

تفاوت فلزیاب پالسی و VLF چیست؟ مقایسه عملکرد، مزایا و کاربردها

هنگام انتخاب فلزیاب، یکی از مهم‌ترین مواردی که باید بررسی شود، نوع سیستم کاری دستگاه است. دو فناوری رایج در این زمینه، سیستم پالسی یا Pulse Induction و سیستم VLF یا Very Low Frequency هستند. هرکدام از این روش‌ها ساختار متفاوتی دارند و برای شرایط خاصی از کاوش طراحی شده‌اند. به همین دلیل انتخاب بین آن‌ها باید بر اساس نوع زمین، اندازه اهداف، میزان کانی‌سازی خاک و نیاز کاربر انجام شود.

فلزیاب‌های VLF معمولاً به دلیل داشتن سیستم تفکیک عددی، برای جست‌وجوی سکه، زیورآلات و اهداف کوچک کاربرد دارند. در مقابل، دستگاه‌های پالسی به دلیل پایداری مناسب‌تر در زمین‌های دارای مواد معدنی و خاک‌های دشوار، در طلایابی و کاوش‌های تخصصی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

برای درک بهتر تفاوت این دو فناوری، در این مقاله از راد فلزیاب عملکرد آن‌ها را بررسی می‌کنیم و دو دستگاه سیمپلکس اولترا و GPX 5000 را به‌عنوان نمونه‌های شناخته‌شده معرفی خواهیم کرد.

فلزیاب VLF چیست و چگونه کار می‌کند؟

VLF مخفف عبارت Very Low Frequency است و به فناوری‌ای اشاره دارد که در آن دستگاه با استفاده از میدان الکترومغناطیسی متناوب و فرکانس کاری مشخص، وجود اجسام فلزی را شناسایی می‌کند.

در این سیستم، کویل فرستنده میدان مغناطیسی ایجاد می‌کند و کویل گیرنده تغییرات سیگنال ناشی از حضور فلز را دریافت می‌کند. دستگاه با بررسی ویژگی‌هایی مانند اختلاف فاز و شدت سیگنال دریافتی، اطلاعاتی درباره نوع احتمالی هدف به دست می‌آورد.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های فلزیاب‌های VLF، قابلیت تفکیک فلزات است. این دستگاه‌ها معمولاً شناسه عددی هدف یا Target ID دارند و می‌توانند بر اساس پاسخ دریافتی، اطلاعاتی درباره آهنی یا غیرآهنی بودن جسم ارائه دهند.

فرکانس کاری نیز در عملکرد دستگاه تأثیرگذار است. به‌طور معمول، فرکانس‌های پایین‌تر برای اهداف بزرگ‌تر و رساناتر مناسب هستند و فرکانس‌های بالاتر می‌توانند حساسیت بیشتری به برخی اهداف کوچک و کم‌رساناتر داشته باشند. البته نوع کویل و شرایط خاک نیز در نتیجه نهایی مؤثر است.

فلزیاب پالسی PI چیست و چگونه کار می‌کند؟

PI مخفف Pulse Induction یا القای پالسی است. برخلاف سیستم VLF که از میدان متناوب پیوسته استفاده می‌کند، دستگاه‌های پالسی پالس‌های کوتاه الکترومغناطیسی به زمین ارسال می‌کنند و پس از هر پالس، پاسخ ایجادشده در اثر جریان‌های گردابی داخل اجسام فلزی را بررسی می‌کنند.

زمان فروکش کردن سیگنال و ویژگی‌های پاسخ دریافتی به دستگاه کمک می‌کند وجود هدف فلزی را تشخیص دهد. اندازه، جنس، شکل و فاصله جسم از کویل روی این پاسخ تأثیر دارند.

یکی از مزایای مهم سیستم پالسی، عملکرد مناسب‌تر آن در زمین‌های دارای کانی‌سازی شدید است. در چنین زمین‌هایی مواد معدنی می‌توانند باعث ایجاد نویز و کاهش پایداری دستگاه‌های VLF شوند، درحالی‌که بسیاری از دستگاه‌های PI در برابر این نوع اختلال مقاومت بیشتری دارند.

البته سیستم پالسی معمولاً در زمینه تفکیک دقیق اهداف به اندازه دستگاه‌های VLF اطلاعات ارائه نمی‌کند. در نتیجه ممکن است اپراتور مجبور شود تعداد بیشتری از سیگنال‌های دریافتی را با بررسی فیزیکی ارزیابی کند.

تفاوت فلزیاب پالسی و VLF از نظر عمق کاوش

یکی از سؤالات رایج کاربران هنگام خرید فلزیاب، میزان عمق کاوش این دو فناوری است. تصور اینکه تمام دستگاه‌های پالسی الزاماً عمیق‌تر از مدل‌های VLF هستند، دقیق نیست.

در واقع عمق تشخیص به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ از جمله اندازه جسم، جنس فلز، نوع کویل، شرایط زمین، تنظیمات حساسیت و فناوری پردازش سیگنال.

دستگاه‌های پالسی در زمین‌های بسیار معدنی معمولاً عملکرد پایدارتری دارند و ممکن است در این شرایط اهدافی را شناسایی کنند که یک VLF نتواند به‌خوبی تشخیص دهد. از طرف دیگر، در خاک‌های معمولی و برای اهداف کوچک مانند سکه و قطعات ریز فلز، یک VLF مناسب می‌تواند انتخاب بهتری باشد.

بنابراین هنگام مقایسه عمق دو دستگاه باید آن‌ها را با هدف فلزی، کویل و شرایط زمینی یکسان آزمایش کرد. اعلام یک عدد ثابت برای تمام اهداف و محیط‌ها قابل اتکا نیست.

مقایسه سیستم تفکیک فلزات در PI و VLF

یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های این دو فناوری در نحوه تشخیص و تفکیک فلزات دیده می‌شود.

فلزیاب‌های VLF معمولاً از سیستم Target ID و Notch Discrimination برخوردار هستند. این قابلیت‌ها به کاربر کمک می‌کنند بر اساس شناسه عددی هدف، محدوده‌هایی از فلزات ناخواسته را حذف کند.

در دستگاه‌های پالسی معمولاً تفکیک به این شکل دقیق و عددی نیست. بااین‌حال، این به معنای نبود کامل قابلیت حذف آهن در تمام دستگاه‌های PI نیست. برای مثال، GPX 5000 شرکت ماینلب از قابلیت Iron Reject در سطوح مختلف برخوردار است که می‌تواند برخی اهداف آهنی را حذف کند؛ اما عملکرد آن با تفکیک عددی و نموداری دستگاه‌های VLF متفاوت است.

اگر محیط کاوش دارای تعداد زیادی میخ، قطعات آهنی و زباله فلزی باشد، سیستم تفکیک VLF می‌تواند کار اپراتور را آسان‌تر کند. در مقابل، اگر زمین دارای کانی‌سازی زیادی باشد و پایداری دستگاه اهمیت بیشتری داشته باشد، سیستم پالسی ارزش بررسی دارد.

مزایای استفاده از فلزیاب پالسی و VLF

هرکدام از این دو فناوری مزایای مشخصی دارند و نمی‌توان یکی را برای تمام شرایط مناسب‌تر دانست.

معرفی سیمپلکس اولترا و GPX 5000؛ نمونه‌های VLF و پالسی

برای شناخت بهتر تفاوت دو سیستم، بررسی مشخصات دو دستگاه واقعی می‌تواند مفید باشد.

فلزیاب سیمپلکس اولترا؛ نمونه‌ای از فناوری VLF

فلزیاب سیمپلکس اولترا (Simplex Ultra) محصول شرکت نوکتا ترکیه است و با فرکانس ثابت ۱۵ کیلوهرتز کار می‌کند. این دستگاه برای جست‌وجوی عمومی، شناسایی سکه، جواهرات و اهداف فلزی مختلف طراحی شده است.

از امکانات آن می‌توان به شناسه عددی هدف در محدوده ۰۱ تا ۹۹، سیستم Notch Discrimination، بالانس زمین دستی و اتوماتیک، قابلیت Pinpoint و تنظیم حساسیت در ۳۰ سطح اشاره کرد.

سیمپلکس اولترا با کویل DD استاندارد ۱۱ اینچی عرضه می‌شود و دارای استاندارد IP68 تا عمق ۵ متر است. وزن حدود ۱.۲ کیلوگرمی آن نیز حمل دستگاه را آسان‌تر می‌کند.

فلزیاب GPX 5000؛ نمونه‌ای از فناوری PI

فلزیاب GPX 5000 محصول شرکت ماینلب استرالیا است که با فناوری‌های اختصاصی MPS، DVT و SETA کار می‌کند. این دستگاه در گروه فلزیاب‌های پالسی پیشرفته قرار می‌گیرد و برای طلایابی و جست‌وجوی اهداف فلزی در زمین‌های معدنی طراحی شده است.

این مدل دارای حالت‌های جست‌وجوی General، Deep، Hi-Mineral، Patch، Hi-Trash و Pinpoint است. همچنین تنظیمات بالانس زمین اتوماتیک، ثابت و ردیابی در آن وجود دارد.

GPX 5000 دارای قابلیت Iron Reject با تنظیمات ۱ تا ۱۰ است. این قابلیت در شرایط مناسب می‌تواند بخشی از اهداف آهنی را حذف کند، اما برخلاف VLFهای دارای Target ID، یک سیستم تفکیک عددی متداول نیست.

نکته مهم درباره GPX 5000 این است که ماینلب این مدل را در فهرست محصولات متوقف‌شده قرار داده است. بنابراین هنگام خرید آن باید اصالت، سلامت دستگاه، وضعیت باتری، کویل و امکان دریافت قطعات و خدمات را به‌دقت بررسی کرد.

کاربرد فلزیاب پالسی و VLF در مناطق مختلف

انتخاب سیستم مناسب باید بر اساس شرایط واقعی محیط انجام شود.

زمین‌های کشاورزی و خاک معمولی: برای جست‌وجوی سکه، زیورآلات و قطعات فلزی کوچک، فلزیاب‌های VLF به دلیل تفکیک مناسب گزینه کاربردی‌تری هستند.

مناطق کوهستانی و معدنی: در زمین‌هایی که دارای کانی‌سازی شدید هستند، دستگاه‌های PI معمولاً پایداری بیشتری دارند و برای بررسی اهداف فلزی مناسب‌تر هستند.

سواحل و ماسه‌های مرطوب: نمک موجود در آب و ماسه می‌تواند روی عملکرد VLF تأثیر بگذارد. بسیاری از دستگاه‌های پالسی در چنین شرایطی پایداری بیشتری دارند، هرچند برخی مدل‌های VLF نیز دارای حالت ساحلی هستند.

جست‌وجوی طلای طبیعی: دستگاه‌های پالسی تخصصی مانند GPX 5000 برای جست‌وجوی قطعات طلای طبیعی در زمین‌های معدنی طراحی شده‌اند. البته انتخاب کویل و تنظیمات مناسب اهمیت زیادی دارد.

مناطق دارای زباله‌های فلزی: در محیط‌هایی که تعداد زیادی قطعه آهنی وجود دارد، سیستم تفکیک VLF معمولاً اطلاعات مفیدتری در اختیار اپراتور قرار می‌دهد.

نتیجه‌گیری؛ فلزیاب پالسی بهتر است یا VLF؟

فلزیاب‌های پالسی و VLF هر دو برای شناسایی اهداف فلزی طراحی شده‌اند، اما عملکرد و کاربرد متفاوتی دارند. سیستم VLF به دلیل برخورداری از تفکیک عددی، برای جست‌وجوی عمومی، سکه و زیورآلات در زمین‌های معمولی مناسب است.

در مقابل، سیستم پالسی به دلیل پایداری بیشتر در خاک‌های معدنی، برای طلایابی و کاوش در محیط‌های دشوار کاربرد دارد. البته تفکیک فلزات در بسیاری از دستگاه‌های PI محدودتر است و کاربر باید برای بررسی اهداف زمان بیشتری صرف کند.

اگر قصد خرید گنج‌یاب یا خرید طلایاب دارید، بهتر است پیش از انتخاب دستگاه شرایط زمین و نوع هدف موردنظر را مشخص کنید. برای بررسی قیمت فلزیاب پالسی و VLF، شناخت محصولات و دریافت مشاوره درباره خرید فلزیاب از راد فلزیاب می‌توانید با کارشناسان این مجموعه در ارتباط باشید.

سوالات متداول